به گزارش روابط عمومی مرکز بهداشت جنوب تهران دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر سعیده مصطفوی، کارشناس واحد آموزش و ارتقاء سلامت این مرکز گفت: خود مراقبتی مهم‌ترین شکل مراقبت بهداشتی اولیه است که در تمامی جوامع و با هر سطحی از سواد سلامت قابل‌اجرا است، این موضوع جزء جدایی‌ناپذیر تمام سطوح مراقبت بهداشتی اولیه و تخصصی است.

وی در ادامه افزود: با توجه به مناسبت ماه ملی خود مراقبتی (٤ تیر تا ٣ مرداد سال جاری) تلاش همکاران این واحد با همراهی مسئولان آموزش در سطح مراکز و پایگاه‌ها و خانه‌های بهداشت، تسهیلگری و توانمندسازی گروه‌های هدف جمعیت تحت پوشش در روند اجرای برنامه خود مراقبتی است که می‌تواند نه‌تنها وضعیت شاخص‌های بهداشتی بلکه عوامل اجتماعی مؤثر بر آن را نیز تحت تأثیر قرار دهد. دستاورد پژوهش‌ها نیز نشانگر سهم عمده شخص و خانواده در انجام مراقبت‌های بهداشتی است.

مصطفوی گفت: در فرآیند خود مراقبتی فرد از دانش، مهارت و توان خود به‌عنوان منبعی برای مراقبت از سلامت خود استفاده می‌کند و بر جنبه‌های تحت کنترل فرد اشاره دارد اما جایگزین مراقبت‌های تخصصی و سازمانی نبوده و به‌عنوان مکمل آن و از عوامل تعیین‌کننده میزان و چگونگی استفاده از آن‌ها قلمداد می‌شود.

در طراحی یک برنامه خود مراقبتی، فرد ابتدا باید ارزیابی از وضعیت فعلی خود به‌صورت خودارزیابی یا توسط تیم سلامت داشته باشد، سپس با راهنمایی و حمایت تیم سلامت رفتارهای نیازمند تغییر مشخص شود.

برای انجام فعالیت‌های خود مراقبتی یادگیری مهارت‌های ذیل ضروری است:

1-خود مدیریتی 2-مهارت‌های ارتباطی 3- مهارت کسب اطلاعات 4- مهارت تشخیص نیازهای فرد 5- مهارت هدف گزاری و برنامه‌ریزی 6- مهارت استفاده از شبکه‌های حمایتی

خود مراقبتی دربرگیرنده فعالیت‌هایی شامل اصلاح شیوه زندگی، پیشگیری و درمان بیماری‌ها و توانبخشی بیماری‌های مزمن است که موجب ارتقاء کیفیت زندگی و سلامت، کاهش بار مراجعات پزشکی، مدیریت بهتر علائم بیماری‌ها و کاهش هزینه‌های سلامت بوده و افزایش احساس تندرستی و امید به زندگی را ایجاد می‌کند.