به گزارش روابط عمومی مرکز بهداشت جنوب تهران دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر سعیده مصطفوی، کارشناس واحد آموزش و ارتقاء سلامت این مرکز گفت: پویش ملی بازگشت به آرامش پس از بحران با هدف افزایش سواد سلامت روان و آگاهی عمومی دربارۀ پیامدهای روانی ناشی از بحران‌ها و حوادث (به‌ویژه اختلال استرس پس از سانحه یا PTSD) با همکاری مسئولان آموزش در سطح مراکز و پایگاه‌ها در حال اجراست.

به گفته مصطفوی اهداف و محورهای این پویش شامل موارد زیر است:

1- افزایش آگاهی عمومی و شناخت علائم اختلال PTSD

2- ارتقاء تاب‌آوری اجتماعی

3- حمایت خانواده و خود مراقبتی

4- دسترسی به خدمات تخصصی

در این میان توجه به مفاهیم تاب‌آوری ( Resilience ) و رشد پس از بحران (Post Traumatic Growth) ضروری است. تاب‌آوری به معنای توانائی بازگشت به نقطه تعادل و حفظ ثبات پس از یک ضربه است (مثل فنری که فشرده‌شده و به‌جای اولش برمی‌گردد)؛ اما رشد پس از بحران مفهومی فراتر از تاب‌آوری و بازگشت به نقطه اول است، یعنی فرد نه‌تنها به حالت قبل خود برمی‌گردد بلکه ازنظر شخصیتی ارتقاء پیدا می‌کند و گسترش می‌یابد؛ لذا این مفهوم به تغییرات مثبت روانی و شخصی اشاره دارد که افراد پس از عبور از یک رویداد بسیار سخت، استرس‌زا یا جنگ تجربه می‌کنند. این مفهوم به معنای نادیده گرفتن درد و رنج نیست بلکه نشان می‌دهد که چالش‌های بزرگ گاهی به‌عنوان کاتالیزور، فرد را به نسخه‌ای قوی‌تر، آگاه‌تر و عمیق‌تر از خویش تبدیل می‌کنند.

ابعاد کلیدی رشد پس از بحران:

• قدردانی بیشتر از زندگی: تغییر نگاه به ارزش روزها، زمان و داشته‌های ساده.

• عمیق شدن روابط: بهبود همدلی و نزدیک‌تر شدن به خانواده، دوستان و جامعه.

• کشف توانمندی‌های جدید: پی بردن به این حقیقت که فرد ازآنچه فکر می‌کرده قوی‌تر و تاب آور تر است.

• تغییر اولویت‌ها: تمرکز روی معنای واقعی زندگی و کمتر اهمیت دادن به مسائل پیش‌پاافتاده (تحولات معنوی و فکری از قبیل بازنگری در معنای زندگی و ارزش‌های درونی)

• شناسایی امکانات و مسیرهای جدید: باز شدن درهای تازه به روی اهداف، علایق و یا سبک زندگی متفاوت

ارکان تبدیل بحران به رشد: برای گذر از فاز آسیب رسیدن به فاز رشد، وجود چندپایه اساسی ضروری است:

ایجاد امنیت: داشتن پناهگاه امن عاطفی و فیزیکی

حفظ پیوندهای انسانی: تکیه بر حمایت اجتماعی و ارتباط با دیگران

بازگشتن به روتین زندگی روزمره: بازسازی برنامه‌های روزمره برای به دست آوردن حس کنترل بر زندگی با انجام کارهائی که در اختیار خود فرد است.

تنظیم هیجان و پذیرش رنج: درک این موضوع که اضطراب و خستگی پس از بحران یک واکنش طبیعی بدنی و روانی است و نباید آن را سرکوب کرد.

معنا دادن به رنج: پاسخ به این سؤال که این تجربه چه چیزی می‌خواهد به من بیاموزد.